Nasza Gmina czosnów
MIEJSCA PAMIĘCI
REKLAMA
 

Spływy kajakowe Wkrą

CMENTARZ W PALMIRACH

     Wśród ludzi, których szczątki pogrzebano w Palmirach, znajdują się co najmniej 192 kobiety. Są wśród ofiar hitlerowskich zbrodni chłopcy liczący w dniu męczeńskiej śmierci zaledwie 16 i 17 lat, dziewczęta w wieku gimnazjalnym, sędziwe kobiety i 73-letni starcy. Są ludzie różnych zawodów, poglądów, wyznania i pochodzenia. Tragiczna i bohaterska reprezentacja walczącego i cierpiącego społeczeństwa.
TU SPOCZYWAJĄ POLACY ZAMORDOWANI PRZEZ HITLEROWCÓW W LATACH 1939-1943 ZA TO, ŻE WALCZYLI O WOLNOŚC I POSTĘP - wyryto w kamieniu u wejścia na teren przycmentarny.mogila Niedzialkowskiego
     Żelazna brama zamykająca cmentarz ozdobiona jest stylizowanymi orłami polskimi. Na lewo od niej widnieją długie rzędy krzyży. Cmentarz podzielony jest jak gdyby na trzy wielkie kwatery. Pierwsza i trzecia liczą po jedenaście rzędów identycznych grobów, oznaczonych jednakowymi krzyżami lub niekiedy - tablicami z sześcioramienną gwiazdą Dawida. W środkowej kwaterze jest osiem rzędów grobów, zaś przed nią, wysunięte jak gdyby na czoło cmentarza, znajdują się trzy osobne groby: Niedziałkowskiego, Rataja i Kusocińskiego.
Na płycie pierwszego grobu widnieje napis: ś.p. MIECZYSŁAW NIEDZIAŁKOWSKI czołowy działacz PPS żył lat 47 rozstrzelany w Palmirach dn. 21 VI 1940 r.
M. Rataj Maciej Rataj pochowany jest w mogile imitującej wiejski grób okolony niewysokim, drewnianym płotkiem, z niewielką, stylizowaną kapliczką i ludowym świątkiem. Kapliczkę opatrzono napisem: Tu spoczywa ś.p. MACIEJ RATAJ Marszałek Sejmu RP przywódca chłopów rozstrzelany 21 VI 1940 r.
Trzeci grób należy do Janusza Kusocińskiego. Napis na nagrobku brzmi: Janusz Kusociński Olimpijczyk 1907 - 1940Kusociński
     W pierwszym rzędzie grobów w kwaterze pierwszej od wejścia pochowano 25 osób straconych w Stefanowie 6 stycznia i 2 lutego 1943 r. (na pięciu grobach oznaczono błędnie datę egzekucji). W drugim rzędzie znajduje się 59 grobów osób straconych w Stefanowie 12 lutego 1943 r. W trzecim rzędzie pogrzebano 100 osób straconych w Palmirach w nieznanym terminie, prawdopodobnie w 1940 r. W czwartym rzędzie spoczywa 118 osób straconych w Palmirach również w nieznanym dokładnie terminie, prawdopodobnie w 1940 r. W piątym rzędzie leży 25 osób straconych w Palmirach w roku 1940. W szóstym rzędzie pochowano 46 osób straconych w Palmirach 14 grudnia 1939 r. (na krzyżach napisano błędnie 1940 r.). W siódmym rzędzie znajdują się 134 groby osób straconych w Palmirach w roku 1940. W ósmym rzędzie spoczywa 47 osób straconych w Palmirach 17 lipca 1941 r. W dziewiątym rzędzie znajduje się 29 grobów ofiar egzekucji dokonanej w Palmirach 12 czerwca 1941 r. (na krzyżach napisano błędnie 12 VI 1940). W dziesiątym rzędzie pochowano 74 osoby stracone w Palmirach w nieznanym czasie. W jedenastym, ostatnim rzędzie znajduje się 61 grobów ludzi straconych w Palmirach 26 lutego 1940 r.
     W kwaterze środkowej- bezpośrednio za grobami Niedziałkowskiego, Rataja i Kusocińskiego pochowano w pierwszym rzędzie 50 osób straconych w Palmirach 20-21 czerwca 1940 r. W drugim rzędzie znajduje się 78 grobów ofiar tej samej egzekucji. Na jednej z mogił postawiono odmienny w formie nagrobek Janusza Kusocińskiego.
     W trzecim rzędzie leży 100 osób straconych w Palmirach 2 kwietnia 1940 r. W czwartym rzędzie pochowano 119 osób straconych 20 i 21 czerwca 1940 r. W piątym rzędzie znajduje się 128 grobów osób straconych w Palmirach 26 lutego 1940 r. W szóstym rzędzie spoczywa 129 osób straconych w Palmirach 14, 20 i 21 czerwca 1940 r. W siódmym rzędzie pochowano 63 osoby stracone w Palmirach 2 kwietnia 1940 r. oraz w innych; nie ustalonych dokładnie terminach. W ósmym, ostatnim rzędzie tej kwatery znajduje się 28 grobów osób straconych w Palmirach, prawdopodobnie w grudniu 1940 r.
     W ostatniej kwaterze pochowano w pierwszym rzędzie 96 osób straconych w Palmirach 20 sierpnia i 17 września 1940 r. (na krzyżach napisano błędnie datę pierwszej egzekucji - 3 VIII 1940). W drugim rzędzie znajdują się 103 groby osób straconych w Palmirach 30 sierpnia i 17 września 1940 r. (nie: 3 VIII 1940). W trzecim rzędzie pochowano 54 osoby stracone w Palmirach 30 sierpnia 1940 r. (nie: 3 VIII 1940) oraz w Laskach, w nieznanym dokładnie terminie, w roku 1942. W czwartym rzędzie znajduje się 25 grobów osób straconych w Stefanowie 2 lutego 1943 r. oraz w Palmirach 11 marca 1941 r. (na krzyżach napisano błędnie datę tej egzekucji: 11 III 1940). W piątym rzędzie pochowano 64 osoby stracone w różnych miejscach i w różnym czasie: w Laskach w nie oznaczonym dokładnie terminie, w ciągu roku 1942, w Palmirach - 11 marca 1941 r. (nie: 11 III 1940), w Palmirach 30 sierpnia 1940 r. (nie: 3 VIII 1940) i w Palmirach 22 stycznia 1940 r. W szóstym rzędzie spoczywają 64 osoby stracone na wydmach Łuże (w nie ustalonym dokładnie terminie), w Palmirach 11 marca 1941 r. (nie: 11 III 1940) oraz w Palmirach w nieznanym terminie (wśród tej ostatniej grupy grobów znajdują się niektóre pochodzące z egzekucji 14 grudnia 1939 r.). W siódmym rzędzie pochowano 93 osoby, stracone w Laskach w nie ustalonym terminie, w Palmirach 23 kwietnia 1940 r. i w Wólce Węglowej w maju 1943 r. W ósmym rzędzie znajduje się 25 grobów ofiar egzekucji wykonanej w Palmirach 17 września 1940 r. W dziewiątym rzędzie pochowano 88 osób straconych w różnych miejscach i w różnym czasie: w Palmirach - 17 września 1940 r., na wydmach Łuże - 15 października 1942 r. i tamże - w nie oznaczonym dokładnie terminie, w ciągu roku 1942 (w tym rzędzie w co najmniej ośmiu przypadkach tekst tabliczek umieszczonych na krzyżach jest niezgodny z tekstem wyrytym bezpośrednio w betonie). W dziesiątym rzędzie znajdują się 93 groby osób straconych w Palmirach 22 stycznia i 26 lutego 1940 r. oraz w Szwedzkich Górach 6 stycznia 1940 r. (na części grobów ofiar ze Szwedzkich Gór umieszczono błędnie napis "Palmiry"). W jedenastym rzędzie spoczywają 83 osoby stracone w Szwedzkich Górach 6 stycznia 1940 r. i w Palmirach 22 stycznia 1940 r. (na kilku grobach osób straconych w Szwedzkich Górach podano błędnie "Palmiry").
krzyze      Na wprost wejścia do cmentarza-mauzoleum, którego kształt artystyczny i ideowy stworzyli rzeźbiarka Ewa Śliwińska i architekt prof. Romuald Gutt, widnieją w dalekiej perspektywie trzy krzyże, górujące nad całą polaną cmentarną. Przy wejściu umieszczono kamienną bryłę w kształcie sarkofagu pod baldachimem; na jednej z jego ścian widnieje krzyż Virtuti Militari - symbol męstwa w obliczu próby...
     Obok bramy wejściowej czytamy powtórzone na marmurze słowa zapisane przez nieznanego więźnia na ścianie piwnicy gestapo w alei Szucha w Warszawie:
"Łatwo jest mówić o Polsce, trudniej dla niej pracować, jeszcze trudniej umrzeć, a najtrudniej cierpieć." 
Udziałem ludzi, którzy spoczywają dziś w Palmirach, była praca dla Polski, cierpienie dla Polski i śmierć dla Polski.
Nie wolno nam o nich zapomnieć.

<< wstecz

KALENDARZ
Październik 2018
Ni Pn Wt Śr Cz Pt So
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31

Polska Strona Głodu


  POLECAMY
Kolonie dla dzieci
kolonie i Obozy dla dzieci - oferty wakacyjne na lato 2016

Zimowiska, narty
Zimowiska dla dzieci i młodzieży, obozy narciarskie i snowboardowe

Wynajem autokarów
Wynajem autokarów turystycznych.

Noclegi w górach
Oferty noclegowe w polskich górach.

W Warszawie
Przewodnik opisujący najciekawsze miejsca w Warszawie.
Copyright by zlot.pl 2001 - 2013 r.   Wszelkie prawa zastrzeżone - Czosnow.com.pl
Serwis czosnow.com i czosnow.com.pl jest administrowany przez firmę ZLOT.
Gmina Czosnów nie ponosi żadnej odpowiedzialności za treści zamieszczone w serwisie.